Wybór kariery zawodowej jest jedną z najważniejszych decyzji w naszym życiu. Jakie czynniki należy brać pod uwagę nie tylko przy wyborze konkretnego zawodu, ale również kolejnych etapów naszej ścieżki kariery? Dla uzupełnienia wiedzy zapraszamy do drugiej części tego artykułu.

Anna Daria Nowicka – socjolog

Pisząc o karierze zawodowej mam na myśli nie tylko sam wybór zawodu, ale coś więcej. Zanim pomyślimy o konkretnej profesji czy specjalizacji np. okulista, musimy określić, jaki w ogóle typ pracy chcielibyśmy wykonywać, w jakim środowisku oraz jak wyobrażamy sobie naszą ścieżkę zawodową na przestrzeni wielu lat.

Choć możemy zdobywać nowe umiejętności, to nasz profil psychologiczny zwykle nie ulega diametralnym zmianom – np. zamknięty w sobie introwertyk rzadko staje się ekstrawertykiem. Także nasze predyspozycje są względnie stałe – np. ktoś ma przez całe życie „umysł ścisły” lub „jest humanistą”.

Co więc należy wziąć pod uwagę przy wyborze kariery zawodowej? Oto kilka kluczowych kwestii.

1. Jakie są priorytety w moim życiu prywatnym i zawodowym? Jakie wyznaję wartości?

Czy moim priorytetem jest kariera czy życie osobiste? Czy zamierzam ukierunkować swoje siły na zdobycie awansu i pieniędzy, a może na wykonywanie pracy, która jest moją pasją – nawet, jeśli nie jest dobrze płatna ani prestiżowa? A może najważniejszy dla mnie jest samorozwój intelektualny i/lub duchowy? Może chcę realizować zawodowo idee, w które głęboko wierzę (np. związane z religią, ekologią, walką o prawa człowieka czy równouprawnienie)? To są pytania zasadnicze.

Dla większości ludzi ważna jest oczywiście zarówno praca zawodowa, jak i życie osobiste, jednak chodzi o znalezienie zdrowej równowagi między obiema tymi sprawami. Dla każdego z nas ten punkt jest w nieco innym miejscu (tzw. work - life balance). Aby czuć wewnętrzną równowagę i spełnienie, sami musimy te proporcje określić.

2. Jakie mam predyspozycje i talenty?

Przychodzimy na świat z określonym profilem psychologicznym oraz naturalnymi predyspozycjami. Oczywiście nasze życie nie jest przez to zdeterminowane. Z jednej strony mamy wolną wolę, z drugiej oddziałuje na nas środowisko i ludzie, wśród których przebywamy. Mając dokładnie ten sam potencjał i talenty, nasze życie będzie wyglądać inaczej w zależności od tego, w jakiej rodzinie, czasie, miejscu się urodzimy oraz jaką mamy płeć. Musimy być świadomi tego wpływu, ale jednocześnie nie pozwolić, aby czynniki zewnętrzne nas ograniczały w wyborze kariery zawodowej, a zwłaszcza, by zupełnie podcięły nam skrzydła.

Pamiętajmy też, że nie zawsze uda nam się odkryć nasze talenty (np. mamy niską samoświadomość lub nie zdarzyły się sytuacje, w których te talenty mogły się ujawnić). Jednak zawsze praca zgodna z naszymi talentami i predyspozycjami będzie dla nas łatwiejsza, bardziej przyjemna i mamy w niej większe szanse na sukces. Przykładowo: osoba, która nie posiada dobrej wyobraźni przestrzennej nigdy nie będzie świetnym architektem – nawet, jeśli włoży w to wiele wysiłku.

Zadajmy więc sobie pytania – w jakich dziedzinach jestem lepszy od innych, czego najłatwiej uczę się, w czym osiągam dobre wyniki?

3. Jakie już mam kwalifikacje, doświadczenie, kompetencje?

Zwykle łatwiej nam zdobyć lepszą pracę w tych dziedzinach, w których już posiadamy doświadczenie i kwalifikacje. Pracodawcy preferują ludzi z konkretnymi kompetencjami i osiągnięciami. Przykładowo: jeśli ktoś ma 10 lat doświadczenia w marketingu, to na rynku pracy jest pożądanym specjalistą (i może liczyć na lepsze stanowisko i wynagrodzenie niż osoba bez praktycznego doświadczenia w tej dziedzinie).

Gdyby ta osoba chciałaby rozpocząć pracę jako grafik komputerowy lub księgowy – zaczynałaby znów od zera. Musiałaby najpierw zdobyć wiedzę i pierwsze doświadczenia zawodowe w tym obszarze, więc pracodawca co najwyżej dałby jej pracę na niskim stanowisku (np. młodszego specjalisty) i słabiej płatną niż otrzymują doświadczeni już graficy czy księgowi.

Ponadto jeśli już zamierzamy zmienić zawód, to najlepiej na pokrewny – czyli taki, w którym nasze wykształcenie oraz dotychczasowe doświadczenia będą pomocne i nie trzeba zaczynać z samego dołu. Przykładowo: niektórzy dziennikarze przechodzą do pracy jako PRowcy.

Musimy być świadomi naszych atutów zawodowych i wagi już zdobytego doświadczenia oraz na nich budować swoją ścieżkę kariery.

Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy bardziej opłacalna jest zmiana zawodu, gdyż po pewnym czasie profity z nowej pracy z nadwyżką zrekompensują nam chwilowe obniżenie dochodów i rozpoczynanie od niższych stanowisk.

Myśląc o ścieżce zawodowej powinniśmy więc co jakiś czas zadawać sobie pytanie – czy dalej zajmuję się tym, co do tej pory czy też pozostając w tym zawodzie mogę wkrótce wypaść z rynku (np. z pracy jako modelka) lub jestem w stanie zarobić znacznie więcej w nowej profesji.

Czytaj dalej...  
4. Z kim/czym wolę pracować?,
5. Czy wolę pracę samodzielną czy w zespole?,
6. Jaki poziom stresu, zmiany, niepewności jest dla mnie akceptowalny?
-  przejdź do drugiej części tego artykułu.

Anna Daria Nowicka – socjolog
Agencja rekrutacyjna NES Healthcare Polska
www.neshealthcare.pl

NES Healthcare jest firmą z ponad 25-letnim doświadczeniem w rekrutacji medycznej na rynku brytyjskim i ponad 5-letnim doświadczeniem w Polsce. Od wielu lat pomaga w budowaniu kariery zawodowej zarówno młodym lekarzom, jaki i specjalistom. Współpracuje z placówkami medycznymi na terenie całego kraju oferując usługi z zakresu rekrutacji personelu medycznego oraz szkolenia dla lekarzy z kompetencji miękkich.