Prawo do odprawy przysługuje wszystkim zwalnianym w ramach zwolnień grupowych. Wysokość świadczenia zależy od twojego stażu pracy w tej firmie, która dokonuje zwolnień. Zgodnie z artykułem 8. 1 Ustawy:

„Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;

2) dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;

3) trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.”

Wysokość tej odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Warto pamiętać o tym, że jeśli firma zwolniła pracownika w ramach zwolnień grupowych, to zgodnie z artykułem 9. 1 tej Ustawy: „W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej pracodawca powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał stosunek pracy w ramach grupowego zwolnienia, jeżeli zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia u tego pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy.” Pracodawca nie może więc używać zwolnień grupowych jako pretekstu do rozstania się z wybranymi pracownikami, aby na ich miejsce zatrudnić innych.

Dodatkowe dni na poszukiwanie pracy

Jeśli jesteś zwolniony z pracy z winy leżącej po stronie pracodawcy, to zgodnie z artykułem 37 Kodeksu Pracy, jeśli twój okres wypowiedzenia wynosi co najmniej 2 tygodnie, przysługuje ci tzw. „zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia”. Czyli dostajesz dodatkowe dni wolne (ponad wymiar urlopu), za które pracodawca musi ci normalnie zapłacić. Jeśli twój okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie lub jeden miesiąc, dostajesz dwa dni. Jeżeli masz trzymiesięczny okres wypowiedzenia, to musisz dostać trzy takie dni. Oczywiście nie musisz w żaden sposób udowadniać pracodawcy, że faktycznie właśnie przez te konkretne dni szukałeś pracy.

Odprawa rentowa lub emerytalna

O odprawie emerytalnej lub rentowej mówi artykuł 92¹ Kodeksu Pracy: „Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.” Jednak pracownik, który już otrzymał odprawę, nie może do niej ponownie nabyć prawa.

Odprawa pośmiertna

Zgodnie z artykułem 93 Kodeksu Pracy § 1: „W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna”.

Wysokość tej odprawy zależy od okresu zatrudnienia danego pracownika u tego pracodawcy i wynosi:

1) jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat

2) trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat

3) sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.

Odprawa pośmiertna przysługuje małżonkowi oraz innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Odprawę tą dzieli się w równych częściach pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z artykułem 93 § 7 Kodeksu Pracy: „Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny, o których mowa w § 4, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową jest nie niższe niż odprawa pośmiertna.”

Anna Daria Nowicka – socjolog, doradca HR